observeren

12 tips voor observeren als onderzoeksmethode

Observeren is een methode om feitelijk gedrag te achterhalen en te registreren. Je kiest voor observeren om te achterhalen hoe activiteiten, programma’s of projecten ontvangen worden en als je spontane reacties wilt registreren. Tijdens het observeren maak je een objectief verslag van wat je ziet, er is geen direct contact met de respondenten. Ik geef je een aantal tips om goed te observeren:

  1. Maak bij het observeren gebruik van een observatielijst. Met een gestructureerde observatielijst leg je consistent objectieve informatie vast en kun je de verzamelde data gemakkelijk analyseren.
  2. Toon tijdens het observeren een open en onderzoekende houding. Voorkom dat je te snel conclusies trekt over gedragingen. Je maakt een objectief verslag van wat je ziet
  3. Benoem of noteer wat je letterlijk ziet gebeuren, niet wat je denkt dat er gebeurt.
  4. Kijk niet alleen naar losse gebaren. Een los gebaar zegt niet zoveel. De betekenis ervan wordt begrijpelijke in combinatie met andere gebaren en signalen.
  5. Afhankelijk van de situatie maak je kenbaar dat je mensen gaat observeren, bijvoorbeeld als je ze gaat volgen tijdens een activiteit.
  6. Combineer observaties met een (kort) interview om te duiden wat je hebt gezien.
  7. Door veel observaties te houden, kun je representatieve uitspraken doen over je onderzoeksonderwerp of groep met onderbouwende cijfers.
  8. De observatoren moeten goede instructies krijgen, zodat iedereen het geobserveerde op dezelfde manier noteert en dat er geen interpretatie van observatie genoteerd wordt. Om verschillende observanten gelijk te stemmen, kun je de eerste observaties samen doen.
  9. Bij het observeren kun je gebruik maken van allerlei technische hulpmiddelen. Er is verschillende volgapparatuur op de markt, maar denk ook aan een stopwatch die je helpt te meten hoe lang iemand ergens gebruik van maakt.
  10. Houdt altijd de context in je achterhoofd. Staat iemand in een koude ruimte met zijn armen strak over elkaar, dan is de kans groot dat hij niet defensief en gesloten is, maar dat hij het gewoon koud heeft.
  11. Maak vooraf een schema van wanneer er geobserveerd wordt en doe dit op verschillende tijdstippen onder verschillende omstandigheden, zodat het beeld dat je krijgt zo gevarieerd en compleet mogelijk is.
  12. Verstoor de situatie die je observeert zo min mogelijk. Praat dus niet met de geobserveerden en stel je zo onopvallend mogelijk op.

doorklikknop_onderzoekstmethode_effectief-evalueren

dataverzameling

onderzoeksmethode

zelf onderzoek doen





Back to Top ↑